doğal.co

Acı Bakla, Baklagiller familyasından, tek yıllık beyaz acı bakla bitkisinin kurutulmuş tohumlarıdır; termiye adıyla da bilinir. Ürünümüz temizlenmiş, işlenmemiş kuru tanelerden oluşur; katkı maddesi içermez.

Bitki Künyesi

• Familya: Fabaceae (Baklagiller)
• Latince adı: Lupinus albus L.
• Türkçe ve yöresel adları: Acı bakla, termiye, delice bakla
• İngilizce adı: White lupin, lupini bean
• Kullanılan kısım: Tohum
• Kayıtlı olduğu farmakope ve monograflar: Bilinen bir farmakope kaydı bulunmamaktadır.

Yayılışı

Doğu Akdeniz ve Balkanlar kökenli olduğu kabul edilir; Akdeniz havzasında binlerce yıldır yetiştirilmektedir. Bugün Avrupa, Kuzey Afrika, Güney Amerika ve Avustralya'da kültürü yapılır. Türkiye'de özellikle batı bölgelerinde yetiştirilir.

Botanik Özellikleri

30–120 cm boylanabilen, dik gövdeli, tek yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar uzun saplı, el biçiminde 5–9 yaprakçıklı bileşik yapraklardır; yaprakçıkların alt yüzü tüylüdür. Dal uçlarındaki salkımlarda beyaz ya da mavimsi beyaz, kelebek biçimli çiçekler açar. Meyvesi tüylü, yassı bir baklagil meyvesidir ve 3–6 tohum içerir. Tohumlar 8–14 mm çapında, yassı-yuvarlak, krem-beyaz renkli ve serttir; işlenmemiş halde belirgin biçimde acı tadlıdır.

Geleneksel Kullanımı

Tohumlar birkaç gün boyunca suda bekletilip su sık sık değiştirilerek acılığı giderilir, ardından haşlanıp tuzlanarak çerez olarak tüketilir. Akdeniz ülkelerinde salamura edilerek meze olarak sunulur; öğütülerek un haline de getirilir.

Kimyasal Bileşimi

• Protein: yaklaşık %30–40
• Sabit yağ (%8–12): başlıca oleik ve linoleik asit
• Diyet lifi: yüksek oranda, nişasta içeriği düşüktür
• Kinolizidin alkaloitleri (acı tipte): lupanin, 13-hidroksilupanin, sparteyn
• Fenolik bileşikler: izoflavonlar (genistein türevleri)

Saklama

Serin, kuru ve ışık almayan bir yerde, ağzı sıkıca kapatılmış bir kapta saklanmalıdır. Nem alan tohumlar küflenebileceğinden kuru ortamda tutulmalıdır.