doğal.co

Acı Hayıt Tohumu, Ballıbabagiller familyasından, Akdeniz kıyılarında yetişen hoş kokulu bir çalı olan hayıtın kurutulmuş meyveleridir. Halk arasında tohum olarak anılan bu küçük meyveler, karabiber tanesini andıran görünümleri ve keskin tatlarıyla bilinir. Ürünümüz katkı maddesi içermez.

Bitki Künyesi

• Familya: Lamiaceae (Ballıbabagiller); eski sınıflandırmalarda Verbenaceae
• Latince adı: Vitex agnus-castus L.
• Türkçe ve yöresel adları: Hayıt, ayıt, beşparmak otu, keşişbiberi
• İngilizce adı: Chaste tree, monk's pepper
• Kullanılan kısım: Meyve (halk arasında tohum)
• Kayıtlı olduğu farmakope ve monograflar: Avrupa Farmakopesi (Ph. Eur.), Alman Komisyon E, ESCOP, EMA/HMPC topluluk monografı

Yayılışı

Akdeniz havzası ve Batı Asya'ya özgüdür. Türkiye'de Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde, özellikle dere yatakları ve kıyıya yakın nemli alanlarda kendiliğinden yetişir.

Botanik Özellikleri

2–5 m'ye kadar boylanabilen, aromatik kokulu, yaprağını döken bir çalıdır. Yaprakları uzun saplı ve el biçiminde, 5–7 parçalıdır; alt yüzü tüylü ve grimsidir. Leylak-mor, nadiren beyaz çiçekleri dal uçlarında başak şeklinde toplanır. Meyveleri 3–5 mm çapında, yuvarlak, kırmızımsı-siyah renkli, sert küçük çekirdekli meyvelerdir; tabanında kalıcı gri-yeşil çanak bulunur. Kokusu baharatlı, tadı acımsı ve keskindir.

Geleneksel Kullanımı

Akdeniz mutfak geleneğinde öğütülerek karabiber yerine baharat olarak kullanılmıştır. Halk arasında demlenerek çay şeklinde hazırlanır. Esnek dalları sepet örücülüğünde değerlendirilir.

Kimyasal Bileşimi

• İridoit glikozitleri: agnusit, aukubin
• Flavonoitler: kastisin, viteksin, orientin
• Diterpenler: rotundifuran, viteksilakton
• Uçucu yağ: 1,8-sineol, sabinen, α-pinen, β-karyofilen
• Sabit yağ

Saklama

Serin, kuru ve ışık almayan bir yerde, ağzı sıkıca kapalı kapta saklayınız.